แนะนำ
Home » บทสวดมนต์ » บทสวดสรภัญญะ

บทสวดสรภัญญะ

บทสวดสรภัญญะ คือ บทสวดทำนองสวดฉันท์เป็นทำนองแบบสังโยค สวดเป็นจังหวะหยุดตามรูปประโยคฉันทลักษณ์ของบทกลอน มักใช้สวดบูชาพระรัตนตรัยในพระพุทธศาสนา การสวดบทสวดสรภัญญะมีมานานตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 สมัยนั้นนิยมสวดฉันท์ภาษาบาลีที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาผู้สวดส่วนใหญ่เป็นพระภิกษุสงฆ์ ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 พระยาศรีสุนทรโวหารได้แปลบทสรรเสริญคุณต่างๆเป็นฉันท์ภาษาไทย เรียกว่า คำนมัสการคุณานุคุณ มีทั้งหมด 5 ตอน คือ บทสรรเสริญพระพุทธคุณ บทสรรเสริญพระธรรมคุณ บทสรรเสริญพระสังฆคุณ บทสรรเสริญมาตาปิตุคุณ และบทสรรเสริญอาจาริยคุณตามลำดับ บทประพันธ์นี้ได้รับความนิยมมากที่สุดในปัจจุบันใช้สวดกันโดยทั่วไป ดังนี้ค่ะ

บทสวดสรภัญญะ

บทสวดสรภัญญะ

บทสวดมนต์ บูชาพระรัตนตรัย คำแปลและทำนองสรภัญญะ

คำบูชาพระรัตนตรัย

อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา พุทธัง ภะคะวันตัง อภิวาเทมิ (กราบ)
สะวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม ธัมมังนะมัสสามิ (กราบ)
สุปะฏิปปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สังฆัง นะมามิ (กราบ)

บทสวดนมัสการนอบน้อมบูชาพระพุทธเจ้า

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ)

บทสวดพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสังฆคุณ (ทำนองสรภัญญะ)

อิติปิโส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ
วิชชาจะระณะสัมปันโน สุขโต โลกะวิทู
อนุตตะโร ปุริสสะทัมมะสาระถิ สัตถา เทวะมะนุสสานัง พุทโธ ภะคะวาติ (กราบ)

(นำ) องค์ใดพระสัมพุทธ
สุวิสุทธสันดาน (รับพร้อมกัน)
ตัดมูลเกลศมาร                        
บ  มิหม่นมิหมองมัว

หนึ่งนัยพระทัยท่าน                    
ก็เบิกบานคือดอกบัว
ราคี บ พันพัว                      
สุวคนธกำจร

องค์ใดประกอบด้วย                
พระกรุณาดังสาคร
โปรดหมู่ประชากร                    
มละโอฆกันดาร

ชี้ทางบรรเทาทุกข์                    
และชี้สุขเกษมสานต์
ชี้ทางพระนฤพาน                           
อันพันโศกวิโยคภัย

พร้อมเบ็ญจพิธจัก-             
ษุจรัสวิมลไส
เห็นเหตุที่ใกล้ไกล                             
ก็เจนจบประจักษ์จริง

กำจัดน้ำใจหยาบ                              
สันดานบาปแห่งชายหญิง
สัตว์โลกได้พึ่งพิง                            
มละบาปบำเพ็ญบุญ

ข้อขอประณตน้อม                  
ศิระเกล้าบังคมคุณ
สัมพุทธการุญ-                                     
ญภาพนั้นนิรันดรฯ (กราบ)

สะวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม
สันทิฏฐิโก อะกาลิโก เอหิปัสสิโก
โอปะนะยิโก ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหี(ฮี) ติ (กราบ)

 (นำ) ธรรมะคือคุณากร 
ส่วนชอบสาธร (รับพร้อมกัน)
ดุจดวงประทีปชัชวาล

แห่งองค์พระศาสดาจารย์              
ส่องสัตว์สันดาน
สว่างกระจ่างใจมนท์

ธรรมใดนับโดยมรรคผล               
เป็นแปดพึงยล
และเก้ากับทั้งนฤพาน

สมญาโลกอุดรพิสดาร                   
อันลึกโอฬาร
พิสุทธิ์พิเศษสุกใส

อีกธรรมต้นทางครรไล                  
นามขนานขานไข
ปฏิบัติปริยัติเป็นสอง

คือทางดำเนินดุจคลอง                   
ให้ล่วงลุปอง
ยังโลกอุดรโดยตรง

ข้าขอโอนอ่อนอุตมงค์                    
นบธรรมจำนง
ด้วยจิตและกายวาจา (กราบ)

สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ อุชุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
ญายะปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สามีจิปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
ยะทิทัง จัตตาริ ปุริสะยุคานิ อัฏฐปุริสปุคคะลา เอสะ ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทักขิเนยโย อัญชะลีกะระณีโย อะนุตตะรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสาติ (กราบ)

 (นำ) สงฆ์ใดสาวกศาสดา 
รับปฏิบัติมา (รับพร้อมกัน)
แต่องค์สมเด็จภควันต์

แจ้งเหตุจตุสัจเสร็จบรร-                  
ลุทางที่อัน
ระงับและดับทุกข์ภัย

โดยเสด็จพระผู้ตรัสไตร                   
ปัญญาผ่องใส
สะอาดและปราศมัวหมอง

เหินห่างจากข้าศึกปอง                      
บ มิลำพอง
ด้วยกายและและวาจาใจ

เป็นเนื้อนาบุญอันไพ                         
ศาลแด่โลกัย
และเกิดพิบูลย์พูนผล

สมญาเอารสทศพล                             
มีคุณอนนต์
อเนกจะนับเหลือตรา

ข้าขอนบหมู่พระศรา-                          
พกทรงคุณา-
นุคุณประดุจรำพัน

ด้วยเดชบุญข้าอภิวันท์                         
พระไตรรัตน์อัน
อุดมดิเรกนิรัตศัย

จงช่วยโพยภัย                                      
อันตรายใดใด
จงดับและกลับเสื่อมสูญฯ (กราบ)

บทสรรเสริญมาตาปิตุคุณ (บทเคารพคุณมารดาบิดา)

อนนตคุณสมปนนา      ชเนตติชนกา  อุโภ 
มยฺหํ  มาตาปิตูนํว         ปาเท  วนฺทามิ  สาทรํ

(นำ) ข้าขอนอบชนกคุณ 
ชนนีเป็นเค้ามูล (รับพร้อมกัน)
ผู้กอบนุกูลพูน                                 
ผดุงจวบเจริญวัย

ฟูมฟักทะนุถนอม                         
บ บำราศนิราไกล
แสนยากเท่าไรไร                            
บ คิดยากลำบากกาย

ตรากทนระคนทุกข์                          
ถนอมเลี้ยงฤรู้วาย
ปกป้องซึ่งอันตราย                            
จนได้รอดเป็นกายา

เปรียบชนกคุณ                    
ชนนีคือภูผา
ใหญ่พื้นพสุนธรา                           
ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน

เหลือที่จะแทนทด                        
จะสนองคุณานันต์
แท้บูชไนยอัน                      
อุดมเลิศประเสริฐคุณฯ (กราบ)   

บทสรรเสริญอาจาริยคุณ (บทเคารพครูอาจารย์)

ปาเจราจริยา  โหนติ  คุณุตตรานุสาสกา
ปัญญาวุฒิ กะเร เตเต ทินโนวาเท นะมามิหัง

(นำ)อนึ่งข้าคำนับน้อม
ต่อพระครูผู้การุณย์ (รับพร้อมกัน)
โอบเอื้อและเจือจุน อนุศาสน์ทุกสิ่งสรรพ์
ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ ทั้งบุญบาปทุกสิ่งอัน
ชี้แจงและแบ่งปัน ขยายอรรถให้ชัดเจน
จิตมากด้วยเมตตา และกรุณา บ เอียงเอน
เหมือนท่านมาแกล้งเกณฑ์ ให้ฉลาดและแหลมคม
ขจัดเขลาบรรเทาโม หะจิตมืดที่งุนงม
กังขา ณ อารมณ์ ก็สว่างกระจ่างใจ
คุณส่วนนี้ควรนับ ถือว่าเลิศ ณ แดนไตร
ควรนึกและตรึกใน จิตน้อมนิยมชม (กราบ)

บทชยสิทธิคาถา (พร้อมทำนองสรภัญญะ)

พาหุง สะหัสสะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง
ครีเมขะลัง อุทิตะโฆระสะเสนะมารัง
ทานาธิธัมมะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะสิทธิ นิจจังฯ

ปางเมื่อพระองค์ปะระมะพุท
ธะวิสุทธศาสดา
ตรัสรู้อนุตตระสมา –
ธิ ณ โพธิบัลลังก์

ขุนมารสหัสสะพหุพา –
หุวิชาวิชิตขลัง
ขี่คีริเมขละประทัง
คชะเหี้ยมกระเหิมหาญ

แสร้งเสกสราวุธประดิษฐ์
กละคิดจะรอนราน
รุมพลพหลพยุหะปาน
พระสมุททะนองมา

หวังเพื่อผจญวรมุนิน –
ทะสุชินะราชา
พระปราบพหลพยุหะมา –
ระมะเลืองมะลายสูญ

ด้วยเดชะองค์พระทศพล
สุวิมละไพบูลย์
ทานาธิธรรมะวิธิกูล
ชนะน้อมมโนตาม

ด้วยเดชะสัจจะวจนา
และนมามิองค์สาม
ขอจงนิกรพละสยาม
ชยะสิทธิทุกวาร

ถึงแม้จะมีอริวิเศษ
พละเดชะเทียมมาร
ขอไทยผจญพิชิตะผลาญ
อริแม้นมุนินทร

ที่กล่าวมาเป็นบทสวดสรภัญญะเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ส่วนมากจะเป็นบทสวดที่มักใช้สวดบูชาพระรัตนตรัยของพระพุทธศาสนาในชีวิตประจำวันทั้งนั้นเลยนะคะ

Loading Facebook Comments ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*